Wie een zaak koopt en achteraf geconfronteerd wordt met technische mankementen, denkt vaak dat hij rustig de tijd heeft om een juridische procedure op te starten. Een recent arrest van het Hof van Cassatie bevestigt echter opnieuw dat afwachten een dure fout kan zijn.
De zaak: een carwash met gebreken
Het onderliggende arrest betrof de aankoop van een tweedehands carwash-installatie. Vooraleer de koper overging tot het melden van verborgen gebreken aan de carwash, liet hij meer dan zes maanden verstrijken. Gedurende die periode liet hij veelvuldig een derde tussenkomen om pannes aan de carwash te verhelpen.
Wat zegt de wet?
Krachtens artikel 1604, eerste lid, van het Oud Burgerlijk Wetboek moet de verkoper een zaak leveren die met de overeenkomst in overeenstemming is. Indien de verkoper daaraan tekortkomt, kan de koper de ontbinding van de overeenkomst vorderen.
Artikel 1648 van het Oud Burgerlijk Wetboek bepaalt dat een vordering wegens verborgen gebreken moet worden ingesteld binnen een “korte termijn”. Die termijn is niet vast omschreven in dagen of maanden, maar wordt feitelijk beoordeeld door de rechter.
Wat is een “korte termijn”?
Volgens het Hof hangt die “korte termijn” onder meer af van:
- de aard van het verkochte goed
- de aard en ernst van het gebrek
- de gebruiken
- de hoedanigheid van de partijen
- en vooral: het gedrag van de koper na de ontdekking van de problemen
Zes maanden stilte is te lang
Het Hof heeft bevestigd dat zes maanden stilte te lang is. Door meer dan zes maanden na de levering te wachten met het formeel in gebreke stellen voor de vermeende verborgen gebreken én herstellingen te laten uitvoeren door derden, maakte de koper het voor de verkoper steeds moeilijker om nog zinvolle vaststellingen te doen.
Het gevolg: de korte termijn was verstreken en de vordering werd onherroepelijk laattijdig verklaard.
Onderhandelingen schorten de termijn alleen bij een reële kans op minnelijke regeling
De koper voerde nog aan dat hij een tijdige e-mail had gestuurd waarin hij een aantal gebreken opsomde. Het Hof oordeelde dat dit niet heeft geleid tot gedegen tegensprekelijke vaststellingen, noch tot onderhandelingen tussen koper en verkoper.
Bovendien kunnen enkel ernstige onderhandelingen met het oog op een minnelijke regeling de termijn schorsen. Waar de verkoper elke aansprakelijkheid uitdrukkelijk afwijst, is het duidelijk dat een minnelijke regeling uitgesloten is. In dat geval blijft de termijn gewoon doorlopen.
Gebruik zonder protest kan gelden als stilzwijgende aanvaarding
Het arrest herinnert ook aan een tweede belangrijk principe: wie een geleverd goed in gebruik neemt, laat aanpassen of laat herstellen door derden zonder tijdig en concreet protest, riskeert dat dit wordt beschouwd als een stilzwijgende aanvaarding van de levering.
Conclusie: onmiddellijk reageren is cruciaal
Uit dit arrest blijkt dat kopers de verkoper onmiddellijk in kennis moeten stellen bij problemen. Daarbij is het aangeraden tegensprekelijke vaststellingen uit te voeren en ingrepen door derden, zonder de verkoper te betrekken, te vermijden. Want wie te lang wacht, verliest zijn rechten.
