Het lijkt paradoxaal, maar veel slachtoffers van seksueel misbruik ervaren tijdens de feiten een lichamelijke reactie: tepels die verstijven, vaginale bevochtiging, een erectie of zelfs een orgasme. Dit fenomeen staat bekend als de genitale respons. Het gaat om een natuurlijke, beschermende reactie van het lichaam, maar het roept bij veel slachtoffers intense schaamte en verwarring op. Vragen zoals “Heb ik er dan toch van genoten?” of “Was het wel echt misbruik?” zijn begrijpelijk, maar het antwoord is duidelijk: een lichamelijke reactie is geen toestemming.
Wat is de genitale respons?
De genitale respons is een onvrijwillige lichamelijke reactie op aanraking of seksuele prikkeling. Opwinding, vochtigheid of een erectie kunnen optreden in situaties die het slachtoffer niet wenste, niet prettig vond of waarbij het slachtoffer angst ervoer. Het lichaam reageert automatisch, volledig los van wat men wil of voelt.
Niet alleen tijdens de feiten zelf, maar ook achteraf kunnen slachtoffers gelijkaardige reacties ervaren wanneer zij terugdenken aan of praten over het misbruik. Wetenschappelijk onderzoek is hierover ondubbelzinnig: de genitale respons is een zuiver biologische reflex van het zenuwstelsel en staat volledig los van mentale wil of emotie.
De genitale respons als juridisch thema in strafzaken
In zedenzaken staat de aan- of afwezigheid van toestemming centraal. Een lichamelijke reactie is geen bewijs van toestemming. De strafwet bepaalt uitdrukkelijk dat toestemming uit vrije wil moet worden gegeven en niet kan worden afgeleid uit de loutere afwezigheid van verzet. Bovendien is er geen sprake van geldige toestemming wanneer deze het gevolg is van bedreiging, geweld, list, dwang, verrassing of een andere strafbare gedraging. Een slapend of bewusteloos slachtoffer kan evenmin rechtsgeldig instemmen met seksuele handelingen. Hoe het lichaam reageerde op de seksuele prikkels, is juridisch gezien dan ook niet relevant.
Een lichamelijke reactie tijdens misbruik wordt soms door de verdediging aangehaald om twijfel te zaaien bij de rechtbank. Het is daarom de taak van een gespecialiseerd advocaat om het slachtoffer hierop degelijk voor te bereiden en ervoor te zorgen dat de rechtbank het correcte wetenschappelijke en juridische kader krijgt aangereikt.
U bent niet alleen
Wetenschappelijk onderzoek heeft meermaals aangetoond dat een groot aantal slachtoffers van seksueel geweld een genitale respons heeft ervaren. Hoewel dit vaak intense schaamte en verwarring met zich meebrengt, is het belangrijk om voor ogen te houden dat deze lichamelijke reactie op geen enkele manier impliceert dat u heeft ingestemd met de seksuele handelingen. Aangifte doen blijft ook in deze omstandigheden een belangrijke en waardevolle stap.
Bent u slachtoffer geworden van seksueel misbruik en heeft u nood aan bijstand van een gespecialiseerd zedenadvocaat? Neem dan contact met ons op via info@bannister.be of bel naar 03/369 28 00.
