Onderhoudsgeld voor uw ex-partner: hoeveel en hoe lang?

Sinds 1 januari 2026 kunt u van de onderhoudsuitkeringen die u betaalt nog 60 % aftrekken in uw personenbelasting, en vanaf 1 januari 2027 nog 50 %, ook voor regelingen die al jaren lopen (wet van 18 december 2025 houdende diverse bepalingen, Belgisch Staatsblad 30 december 2025; circulaire 2026/C/12 van de FOD Financiën van 7 januari 2026). Bij wie midden in een scheiding zit, komt daardoor opnieuw de vraag boven die eigenlijk het meest bezighoudt: moet ik mijn ex-partner onderhoudsgeld betalen, en zo ja, hoeveel en hoe lang? Een wijdverspreid misverstand is dat zo’n uitkering automatisch en levenslang is. Dat is niet zo.

Onderhoudsgeld ex-partner: nooit automatisch

De regels staan in artikel 301 van het oud Burgerlijk Wetboek (het wetboek waarin het Belgische echtscheidingsrecht is opgenomen). Er zijn twee wegen.

U spreekt het zelf af. Bij een EOT (echtscheiding door onderlinge toestemming, waarbij beide echtgenoten vooraf alles schriftelijk vastleggen in één overeenkomst) bepaalt u zelf of er onderhoudsgeld komt, hoeveel en of het later kan worden herzien. De wet laat echtgenoten uitdrukkelijk toe dat op elk ogenblik te regelen.

Of de familierechtbank beslist. Dat is de gang van zaken bij een EOO (echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting, de scheiding waarvoor geen akkoord van de andere partner nodig is). De rechtbank kan een uitkering toekennen aan de echtgenoot die behoeftig is, dus niet aan iedereen die minder verdient. Ze kan ze weigeren wanneer de andere partij bewijst dat de verzoeker een zware fout heeft begaan die het samenleven onmogelijk maakte. Wie schuldig werd bevonden aan bepaalde misdrijven tegen de andere echtgenoot, krijgt in geen geval een uitkering. Tijdens de procedure kan de rechtbank al een voorlopige uitkering opleggen. Vóór de ontbinding van het huwelijk kunt u geen geldige afstand doen van uw recht.

Het onderhoudsgeld voor de kinderen staat hier volledig los van: dat is een eigen verplichting van beide ouders, steeds beoordeeld vanuit het belang van het kind.

Hoeveel, en hoe lang?

Het bedrag moet minstens de staat van behoefte van de gerechtigde dekken. De rechtbank kijkt naar de inkomsten en de mogelijkheden van beide partijen en naar de achteruitgang van de economische situatie van de gerechtigde. Ze kan het bedrag ook geleidelijk laten dalen (een degressieve uitkering). Er is één harde grens: de uitkering mag nooit meer bedragen dan een derde van de inkomsten van de uitkeringsplichtige ex-partner. Vaste tarieven staan niet in de wet.

De duur mag in beginsel niet langer zijn dan het huwelijk heeft geduurd. Alleen in buitengewone omstandigheden kan die termijn worden verlengd.

Het bedrag wordt van rechtswege jaarlijks aangepast aan het indexcijfer van de consumptieprijzen, tenzij de rechtbank een ander aanpassingssysteem kiest. Met een door de rechtbank bekrachtigd akkoord, of op verzoek van de betaler, kan de uitkering worden omgezet in een kapitaal: één som in plaats van maandelijkse betalingen.

Wanneer verandert of eindigt het onderhoudsgeld?

Doen zich nieuwe omstandigheden voor buiten de wil van de partijen, dan kan de rechtbank de uitkering verhogen, verlagen of afschaffen, tenzij u iets anders overeenkwam. Ook na de vereffening-verdeling (de afwikkeling en verdeling van het gemeenschappelijke vermogen) kan het bedrag nog worden bijgesteld.

Van rechtswege eindigt de uitkering bij een nieuw huwelijk of een nieuwe wettelijke samenwoning van de gerechtigde, tenzij anders werd afgesproken. Gaat de gerechtigde feitelijk samenwonen als waren zij gehuwd, dan kan de rechter de verplichting beëindigen. Bij het overlijden van de uitkeringsplichtige eindigt de uitkering eveneens; de gerechtigde kan dan wel levensonderhoud vorderen uit de nalatenschap. Wat een scheiding betekent voor de erfrechten van een ex-partner en voor een eerder testament, leest u op mijn-nalatenschap.be.

Wordt er niet betaald, dan kan de rechtbank de gerechtigde toelaten inkomsten of bedragen rechtstreeks bij derden te innen, bijvoorbeeld bij een werkgever. Die beslissing werkt tegen derden vanaf de kennisgeving door de griffier.

Betaalt u de uitkering? Houd rekening met de grens van een derde van uw inkomsten en met de jaarlijkse indexering, die uw last stil doet toenemen. Fiscaal zakt uw aftrek naar 50 % voor betalingen vanaf 1 januari 2027, en betalingen aan een gerechtigde buiten de Europese Economische Ruimte en Zwitserland zijn sinds 1 januari 2026 niet langer aftrekbaar. Wijzigt uw situatie buiten uw wil om (jobverlies, ziekte, een nieuw gezin), laat de regeling dan niet stilzwijgend doorlopen.

Vraagt u de uitkering? Breng uw behoefte en de achteruitgang van uw situatie concreet in kaart: inkomsten, een loopbaanonderbreking, deeltijds werk, de zorg voor de kinderen. Vraag de uitkering in de procedure; de wet laat de rechtbank toe erover te beslissen in het echtscheidingsvonnis of bij een latere beslissing. Denk vooraf na over de duur en over de vraag of een kapitaal voor u gunstiger is dan een maandelijks bedrag. Weet ook dat een nieuw huwelijk of een nieuwe wettelijke samenwoning uw recht van rechtswege doet eindigen.

Was u niet gehuwd? Dan geldt artikel 301 niet. Tussen ex-partners die wettelijk of feitelijk samenwoonden, bestaat er geen wettelijk recht op onderhoudsgeld na de breuk. Wat u in een samenlevingsovereenkomst afsprak, blijft uiteraard gelden. Wettelijk samenwonenden kunnen wel binnen drie maanden na het einde van de samenwoning dringende en voorlopige maatregelen vragen bij de familierechtbank.

Deze tekst is algemene juridische duiding en geen individueel advies. Of er onderhoudsgeld verschuldigd is, hoeveel en hoe lang, hangt af van uw persoonlijke situatie: uw huwelijksstelsel of huwelijkscontract, uw gezinssamenstelling, de inkomsten van beide partijen en uw woonplaats. Het echtscheidingsrecht, de regels over onderhoudsgeld en de procedure voor de familierechtbank zijn federaal en gelden gelijk in Vlaanderen, Brussel-Hoofdstad en Wallonië; enkel sommige belastingen bij de verdeling van de gezinswoning zijn gewestelijk. Wilt u weten wat in uw dossier haalbaar is, dan bekijken we dat graag rustig samen.