Wanneer een familielid overlijdt, komt het helaas regelmatig voor dat een mede-erfgenaam die tijdens het leven van de overledene over een bank- of zorgvolmacht beschikte, grote geldsommen naar zichzelf heeft overgemaakt. Wat kunt u als mede-erfgenaam in zo’n situatie doen? Welke mogelijkheden heeft u om dit aan te vechten? Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste aandachtspunten.
De rekening- en verantwoordingsplicht
Wie handelt op basis van een volmacht, moet rekening en verantwoording afleggen over het gevoerde beheer. Zolang de volmachtgever leeft en wilsbekwaam is, geldt die verplichting tegenover hem of haar. Na het overlijden verschuift deze plicht naar de erfgenamen.
Voorbeeld:
Uw moeder gaf uw broer een volmacht om haar bankzaken te regelen. Na haar overlijden merkt u dat er in de laatste maanden voor haar overlijden grote bedragen van haar rekening zijn verdwenen. Er werden bijvoorbeeld maandelijks aanzienlijke contante opnames gedaan, naast regelmatige kaartbetalingen en overschrijvingen.
Uw broer moet dan kunnen aantonen wat er met dat geld is gebeurd. Werd het besteed aan medische kosten of huishoudelijke uitgaven? Als hij dit niet kan bewijzen, is er mogelijk sprake van misbruik van volmacht.
Hoe kunt u misbruik achterhalen?
Om misbruik te kunnen bewijzen, dient u de bankrekeninguittreksels op te vragen. U kunt een notaris vragen om bij de bekende banken een overzicht van de rekeningen op te vragen. Als mede-erfgenaam heeft u vervolgens recht op inzage in de rekeninguittreksels.
U moet wel het attest van erfopvolging aan de bank overhandigen als bewijs van uw hoedanigheid als erfgenaam. Houd er rekening mee dat rekeninguittreksels slechts tot tien jaar terug kunnen worden opgevraagd.
Let op: de bank kan hiervoor kosten in rekening brengen, afhankelijk van de periode waarvoor u inzage vraagt en de betrokken financiële instelling. Het is bovendien belangrijk om deze documenten zo snel mogelijk op te vragen, om te voorkomen dat cruciale informatie verloren gaat.
Minnelijke of gerechtelijke verdeling: wat is het verschil in slagkracht?
Zolang u probeert om in der minne tot een oplossing te komen, beschikt u als erfgenaam over weinig middelen om druk uit te oefenen. De mede-erfgenaam is niet verplicht om alle informatie te delen en kan bepaalde zaken blijven verzwijgen.
Bij een gerechtelijke vereffening-verdeling ligt dit anders. De rechtbank stelt dan een gerechtelijke notaris aan, die een boedelbeschrijving opmaakt. Tijdens deze procedure kan elke erfgenaam vragen stellen over het financieel beheer.
Aan het einde van de procedure leggen alle erfgenamen een eed af waarin ze verklaren dat hun verklaringen waarheidsgetrouw zijn. Wie daarna blijkt te hebben gelogen, pleegt meineed en kan geheel of gedeeltelijk zijn aanspraak op de nalatenschap verliezen.
Een veel voorkomend verweer is de bewering dat de overledene de bedragen vrijwillig heeft geschonken. Echter, wie zich op een schenking beroept, moet bewijzen dat er sprake was van een duidelijk begiftigingsoogmerk – dat het dus echt de bedoeling van de overledene was om te schenken. Kan men dat niet aantonen, dan is er sprake van misbruik van volmacht, en moeten de bedragen worden teruggestort in de nalatenschap.
Onze aanbeveling: laat u bijstaan door een specialist
Een zaak rond misbruik van volmacht is vaak emotioneel beladen en juridisch complex. Daarom laat u zich best bijstaan door een specialist in familiaal vermogensrecht. Heeft u hierover vragen of wenst u bijstand? Neem dan gerust contact met ons op of laat een bericht achter op onze website.
