Een van de belangrijkste principes binnen de Europese Unie is het vrij verkeer van werknemers. Dit principe garandeert dat Unieburgers kunnen werken en wonen in andere lidstaten, waarbij zij gelijk worden behandeld met de lokale werknemers in de gaststaat. Maar wat gebeurt er met je pensioen wanneer je in meerdere EU-lidstaten hebt gewerkt? Het vrij verkeer van werknemers voorkomt dat werknemers op het vlak van socialezekerheidsrechten worden benadeeld als zij in meerdere lidstaten hebben gewerkt. Daarom moeten de verschillende pensioenstelsels op elkaar worden afgestemd. De coördinatieverordening nr. 883/04 speelt hierbij een cruciale rol.
Coördinatie in plaats van harmonisatie
Lidstaten mogen zelf bepalen aan welke voorwaarden moet worden voldaan om een pensioenuitkering te genieten. Deze voorwaarden kunnen dan ook verschillen tussen lidstaten. De coördinatieverordening heft deze verschillen niet op (er is dus geen sprake van harmonisatie), maar voorziet wel in de coördinatie van de verschillende pensioenstelsels. Coördinatie is het geheel van technische afspraken die erop gericht zijn verschillende socialezekerheidsstelsels op elkaar af te stemmen, zodat een werknemer die tussen deze stelsels beweegt geen socialezekerheidsrechten dreigt te verliezen.
Wachtperiode: samentelling van tijdvakken
Vaak moet eerst een bepaalde periode van tewerkstelling worden doorlopen voordat men recht heeft op pensioenuitkeringen (de zogenaamde wachtperiode). De coördinatieverordening voorziet in een regel waarbij tijdvakken worden samengeteld: periodes gewerkt in een andere EU-lidstaat tellen mee bij de beoordeling of een wachtperiode is vervuld. Belangrijk hierbij is dat dit beginsel enkel geldt bij het verkrijgen van een pensioenuitkering, niet voor de berekening van de pensioenuitkering.
Berekening van het ouderdoms- of overlevingspensioen
Indien je als werknemer in verschillende lidstaten hebt gewerkt en je onderworpen was aan de sociale zekerheid van die verschillende lidstaten, zal elke lidstaat het pensioen toekennen en berekenen conform de eigen nationale wetgeving. Elke lidstaat maakt dan drie berekeningen:
Het nationaal pensioenbedrag wordt berekend waarbij enkel rekening wordt gehouden met de tijdvakken van verzekering in het land dat de berekening maakt.
Het theoretisch pensioenbedrag wordt berekend waarbij rekening wordt gehouden met tijdvakken van onderwerping aan de sociale zekerheid van andere lidstaten. Hierbij wordt vervolgens gedaan alsof ook de buitenlandse tijdvakken zijn opgebouwd in het land dat de berekening maakt.
Ten slotte wordt het pro rata pensioenbedrag berekend, waarbij het theoretisch pensioenbedrag wordt vermenigvuldigd met een breuk die de verhouding weerspiegelt tussen het aantal dagen van verzekering in het land dat de berekening maakt en het totaal aantal dagen van verzekering in de EU.
Je ontvangt altijd het hoogste bedrag
Nadat de berekeningen zijn gemaakt, wordt nagegaan wat het hoogste bedrag is: het nationaal pensioen of het pro rata-bedrag. Als werknemer heb je altijd recht op het hoogste bedrag.
Bijvoorbeeld: je hebt als werknemer gewerkt in Duitsland en België. Het pensioen dat je hebt opgebouwd in Duitsland wordt berekend op basis van de Duitse wetgeving. Hetzelfde geldt voor het pensioen dat je hebt opgebouwd in België. Je ontvangt op je rekening twee verschillende pensioenbedragen: het nationaal pensioen of pro rata-bedrag opgebouwd in Duitsland en het nationaal pensioen of pro rata-bedrag opgebouwd in België. Het principe van vrij verkeer van werknemers in de Europese Unie zorgt ervoor dat je als EU-burger vrij kunt bepalen waar je wilt werken of wonen in de EU, zonder dat dit enige negatieve invloed heeft op je pensioenopbouw.
Advies nodig?
Voor meer informatie kun je gerust contact opnemen met het team arbeidsrecht via info@bannister.be of 03/369.28.00.
